• Home
• Dermatologie
• Patiëntenfolders »
  • Algemene Folders
  • Allergie Folders
• Richtlijnen
• Links
• Veelgestelde vragen
• Leden NVDV

Hidradenitis Suppurativa (Acne Inversa)

Wat is hidradenitis suppurativa?
Hidradenitis suppurativa (ook wel acne inversa genoemd) is een op acne lijkende ontsteking van de huid in de lichaamsplooien, vooral de oksels en de liezen. De aandoening begint meestal tijdens of na de puberteit, vaak op de leeftijd tussen de 20 en 25 jaar. Ongeveer 1% van de volwassen bevolking heeft er last van, vrouwen vaker dan mannen.
Hidradenitis suppurativa is voor de mensen die eraan lijden een onaangename aandoening, niet alleen door de pijn die de ontstekingen veroorzaken, maar ook omdat het er ontsierend uitziet en onaangenaam kan ruiken.

Hoe ontstaat hidradenitis suppurativa?
Hidradenitis suppurativa is in eerste instantie een ontsteking van de haarzakjes. De talgklieren, de zweetklieren en andere structuren van de huid kunnen eveneens ontstoken raken. De precieze oorzaak van het ontstekingsproces is niet bekend. Er zijn verschillende factoren die bij het ontstaan en verergeren van de aandoening mogelijk een rol spelen.

Bij hidradenitis suppurativa bestaat er een duidelijk verband met het roken van sigaretten.
Er zijn aanwijzingen dat mannelijke geslachtshormonen bij het ontstaan van de ontstekingen van belang zijn, maar hoe dat precies in zijn werk gaat is onbekend. Het is in ieder geval niet zo dat vrouwen met hidradenitis suppurativa teveel mannelijke geslachtshormonen hebben.
Uit de ontstekingen en wonden kunnen vaak bacteriën worden gekweekt, maar of deze de aandoening veroorzaken is onbekend.
De indruk bestaat dat veel vrouwelijke patiënten met hidradenitis suppurativa overgewicht hebben. Zweten en wrijving van de huid lijken de ontstekingen te verergeren.
Het lijkt erop dat erfelijke factoren een bijdrage leveren aan het ontstaan van hidradenitis suppurativa.

Wat zijn de verschijnselen?
Hidradenitis suppurativa wordt gekenmerkt door pijnlijke ontstekingen in de lichaamsplooien, vooral de oksels en de liezen. Ook de plooi onder de borsten, de venusheuvel, het scrotum, de schaamlippen, het gebied rond de anus en de billen kunnen meedoen. De ontsteking lijkt in het begin op een kleine steenpuist. Later wordt deze groter en dieper en kan zelfs openbarsten, waarbij grote hoeveelheden talg en pus (etter) vrijkomen. Wanneer de huid weer geneest kunnen er littekens achterblijven. Op langere termijn kunnen er gangen in de huid ontstaan die sinussen worden genoemd. Ook komen grote comedonen (mee-eters, zwarte punten in de huid) voor en kunnen cysten (holtes in de huid) ontstaan. De pussende afscheiding uit cysten, ontstekingen en sinussen veroorzaakt een onaangename lucht.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Over het algemeen kunnen de huisarts en de dermatoloog op grond van de klachten en de verschijnselen de diagnose direct al stellen. Soms zal een kweek op bacteriën worden afgenomen.

Wat is de behandeling?
Er zijn verschillende mogelijkheden om hidradenitis suppurativa te behandelen, maar geen enkele behandeling kan het probleem snel en definitief oplossen. Ook wanneer een behandeling succesvol is, zal de ziekte vaak terugkomen.

Goede hygiëne en regelmatig schoonmaken met zeep of antibacteriële preparaten met povidonjood of chloorhexidine wordt aanbevolen. Het effect hiervan is weliswaar gering, maar bij onvoldoende hygiëne kan de aandoening wel verergeren.

Chirurgische behandeling is volgens de meeste deskundigen op het gebied van hidradenitis suppurativa een belangrijk onderdeel van de therapie. In zeer pijnlijke ontstekingen die pus bevatten (een abces) kan een snee gemaakt worden, zodat de etter eruit komt. Dat zal echter alleen het acute probleem van de spanning op de huid en de pijn oplossen. Bij chirurgische ingrepen die bedoeld zijn om de ziekte te genezen moet er vaak veel weefsel worden weggesneden, zowel in de diepte als in de breedte. Sommige wonden kunnen daarna gehecht worden, maar vaak moet een huidtransplantaat worden aangebracht. Dat is dus een flinke ingreep (veelal onder narcose), waarbij ook op littekens gerekend moet worden. Zelfs na goed uitgevoerd chirurgisch ingrijpen kan de aandoening weer terugkomen, veelal buiten het operatiegebied.

Een andere manier van chirurgie is ‘deroofing’ (letterlijk vertaald: het dak eraf halen). Daarbij wordt de huid boven de cysten en de gangen in de huid (sinussen) onder plaatselijke verdoving ‘weggebrand’ met elektrische apparatuur. Omdat de gangen zijn bekleed met opperhuid treedt meestal een snelle genezing op met weinig littekenvorming.

De laser (CO2 laser) wordt bij de behandeling van hidradenitis suppurativa gebruikt om ontstoken weefsel weg te halen, het wordt als het ware verdampt. Net als bij chirurgie is dit een flinke ingreep die meestal onder plaatselijke verdoving en soms onder algehele narcose moet worden uitgevoerd. Soms is eenmalige behandeling voldoende, maar vaak moet de lasertherapie een of enkele malen worden herhaald. Na de behandeling duurt het minstens
4 weken voordat de huid weer genezen is. Ook hierbij moet met littekenvorming rekening worden gehouden.

De meeste patiënten met hidradenitis suppurativa zullen met antibiotica worden behandeld. Dat kan in de vorm van lotions (doorgaans clindamycine lotion of erytromycine lotion) of met tabletten of capsules. Behandeling met de lotions alleen helpt onvoldoende. Als tabletten worden voorgeschreven gaat het meestal om een van de volgende antibiotica: tetracycline, doxycycline, minocycline of erytromycine. Om een redelijk tot goed resultaat te bereiken moet de behandeling minimaal 3-6 maanden worden voortgezet. Na verloop van tijd zal het effect meestal minder worden. Dan kan eventueel overgeschakeld worden op een ander antibioticum.

Resorcinol in lanettecrème kan ook worden toegepast bij de behandeling van hidradenitis suppurativa. Het doel van deze behandeling is enerzijds het ontstaan van nieuwe ontstekingen te voorkomen en anderzijds bestaande ontstekingen te laten schrompelen of doorbreken.

Vrouwen worden vaak behandeld met ‘anti-mannelijke geslachtshormonen’ in de vorm van een anticonceptiepil die het geneesmiddel cyproteronacetaat bevat (Diane 35). Zonodig kan aanvullend nog een extra tablet met alleen cyproteronacetaat worden voorgeschreven. Bij een aantal patiënten kan dit effectief zijn. Bij een plotselinge, zeer ernstige verergering met zeer pijnlijke ontstekingen, kunnen kortdurend prednisolon tabletten voorgeschreven worden. Dit middel kan ook in grote ontstekingen ingespoten worden.
Voorts is er enige goede ervaring opgedaan met het geneesmiddel dapson, dat ontstekingen remt.
Isotretinoïne is een middel dat bij ‘gewone’ acne effectief is. Het wordt ook wel gegeven bij hidradenitis suppurativa, maar de resultaten vallen bij deze aandoening vaak tegen.

Wat kunt u zelf nog doen?
Goede hygiëne is belangrijk. Draag geen strakke kleding en ondergoed. Stoppen met roken is goed voor de gezondheid en er zijn aanwijzingen dat hidradenitis suppurativa hierdoor op lange termijn kan verbeteren.

Wat zijn de vooruitzichten?
De vooruitzichten zijn helaas niet zo goed. Meestal is de aandoening wel wat te verbeteren, maar niet helemaal te genezen en blijft hidradenitis suppurativa jarenlang bestaan.