Wondroos (erysipelas & cellulitis)

Wat is wondroos? 
Wondroos is een ernstige infectieziekte van de huid en het onderhuidse vetweefsel. De infectie zorgt ervoor dat de huid rood wordt. Wondroos komt het meest voor aan de benen. U heeft dan vaak koorts, pijn en u voelt zich ziek.
Wondroos wordt ook wel belroos, erysipelas of cellulitis genoemd. Eigenlijk zijn cellulitis en erysipelas niet helemaal hetzelfde. Het verschil hiertussen is vaak moeilijk te maken. In deze folder wordt hier niet verder op ingegaan.
Cellulitis moet niet verward worden met de bekende ‘sinaasappelhuid’ van de bovenbenen van vrouwen, die ook wel cellulitis of ‘cellulite’ (FR) wordt genoemd.

Hoe krijgt u wondroos?
Wondroos krijgt u door bacteriën, meestal stafylokokken of streptokokken. De bacteriën komen de huid binnen via een wondje. Dit kunnen allerlei wondjes zijn zoals een puistje, een schaafwond, een brandwond of een operatiewond. Maar deze wondjes kunt u ook krijgen door een kloofje, eczeem of een schimmel ('zwemmerseczeem'). Bij wondroos in het gezicht kan de bacterie ook afkomstig zijn uit de oren, de neus of de bijholtes (neusbijholte, voorhoofdsholte).
 
Hoe ziet wondroos eruit?
wondroos - erysipelas been - geplaatst.jpg Wondroos zit meestal op één been. Wondroos kan ook in het gezicht of op andere plekken op het lichaam voorkomen. De huid wordt dan plotseling rood, warm, gezwollen en doet pijn. Soms ontstaan er ook blaren, of zelfs bloedblaren. De lymfeklieren kunnen opgezet zijn. Bij wondroos van het been zijn het de lymfeklieren in de liezen die opgezet zijn. De lymfebanen kunnen ontstoken zijn. De meeste mensen voelen zich ziek en hebben (hoge) koorts.
Wondroos in het gezicht bij jonge kinderen zit meestal aan één kant en het kind heeft dan vaak ook een oorontsteking aan dezelfde kant.

Is wondroos besmettelijk?
Ja, wondroos is besmettelijk. Maar de kans dat iemand anders ook wondroos krijgt is heel erg klein. Wel wordt aangeraden om de handen goed te wassen met zeep als u in contact komt met de ontstoken huid.

Hoe weet uw arts of u wondroos heeft?
Uw arts kan aan de rode plekken op de huid zien of u wondroos heeft. Wondroos gaat meestal samen met (hoge) koorts, pijn en ziek voelen. Over het algemeen is verder bloedonderzoek of het nemen van een kweek niet nodig.

Welke behandelingen van wondroos zijn er?
Wondroos wordt altijd behandeld met antibiotica. Afhankelijk van de ernst van de wondroos, uw leeftijd en al bestaande ziektes zal uw arts besluiten u thuis te behandelen of in het ziekenhuis te laten opnemen. Verder zal uw arts erop letten dat u goed op de behandeling reageert. Het is van belang dat u contact met uw arts opneemt als uw klachten erger worden. Vaak worden pijnstillers voorgeschreven.
Ook zal uw arts kijken of het wondje, waardoor de bacterie in de huid gekomen is, behandeld moet worden. Welke behandeling dit is, is afhankelijk van de oorzaak van dit wondje.
Het is de ervaring van veel dermatologen dat zwachtels (strak verband) belangrijk zijn bij zwelling of oedeem (dik worden van het been). Dit vermindert de pijn aan het been, zorgt ervoor dat de genezing sneller gaat en kan voorkomen dat het terugkomt. Daarna kan men het beste een elastische kous dragen. Als het oedeem is verdwenen en ook zonder kous wegblijft, hoeft de elastische kous niet meer te worden gedragen.
Bij telkens terugkerende wondroos wordt er soms gedurende langere periode antibiotica gegeven. Ook wordt vaak gekozen om een aangemeten elastische kous te blijven dragen om oedeem tegen te gaan.

Is wondroos te genezen of blijft u er altijd last van houden?
De meeste mensen met wondroos krijgen het maar één keer in hun leven en daarna nooit meer. Een kleine groep krijgt vaker wondroos. Dat gebeurt vooral bij mensen met lymfoedeem. Als iemand met lymfoedeem een wondje heeft, kunnen de op de huid aanwezige bacteriën in de huid komen. Dat kan al het geval zijn bij een licht beschadigde huid door eczeem of een schimmelinfectie. Ook is er meer kans op het terugkeren van de wondroos als u te zwaar bent of als de doorbloeding aan het been minder goed is.

Wat kunt u zelf doen?
  • Neem contact op met uw arts als de klachten erger worden, zoals uitbreiding van de roodheid, toename van de koorts of enorme pijnklachten.
  • Neem contact op met uw arts indien inname van antibiotica niet lukt, bijvoorbeeld door misselijkheid of braken.
  • Probeer te kijken waar het wondje zit waardoor de bacterie in de huid is gekomen. Vaak zijn deze wondjes veroorzaakt door een schimmelinfectie die behandeld moet worden met een anti-schimmelcrème.
  • Draag een verband of elastische kous indien u oedeem in uw benen houdt en als u lymfoedeem heeft.
  • Houd ook na genezing van wondroos aan het been de huid tussen de tenen goed in de gaten. Het is belangrijk de huid na het douchen goed af te drogen. Schimmelinfecties kunnen vaak terugkomen. In dat geval moet er weer snel met de anti-schimmelcrème worden behandeld.
  • Overgewicht geeft een verhoogde kans dat wondroos steeds terugkomt. Bovendien is er meer kans dat de infectie ernstiger verloopt. Afvallen in gewicht kan dan ook helpen om in de toekomst minder risico op wondroos te hebben.


    Huidfonds logo officieel .JPG 10 10 03-200 - verkleind.jpg Steun het werk van het Huidfonds en word donateur!
    Bezoek de website http://www.huidfonds.nl/ voor meer informatie
    of om u aan te melden als donateur.
    Telefonisch mag ook: 030 28 23 995


    Voor informatie over patiëntenorganisaties zie:

    http://www.huidpatienten-nederland.nl/

    Deze folder is een uitgave van de
    Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie 
    © 2005 Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
    Aangepast op 7-11-2013


    Bij het samenstellen van deze informatie is grote zorgvuldigheid betracht. De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie wijst desondanks iedere aansprakelijkheid af voor eventuele onjuistheden of andere tekortkomingen in de aangeboden informatie en voor de mogelijke gevolgen daarvan.