Psoriasis: Overige Vragen

Sommige ziekten komen bij patiënten met psoriasis inderdaad wat vaker voor. De bekendste daarvan is artritis psoriatica, een aandoening van de gewrichten die bij tenminste 5% van de mensen met psoriasis zal optreden. Mensen met psoriasis hebben ook een wat verhoogd risico op hartziekten, hoge bloeddruk en suikerziekte. Bij patiënten die de ziekte van Crohn hebben (een darmziekte) komt psoriasis vaker voor dan in de algemene bevolking. Psoriasis zelf geeft niet meer kans op huidkanker en andere vormen van kanker, maar sommige behandelingen voor ernstige psoriasis kunnen die kans wel vergroten. De huidziekte vitiligo komt wat vaker voor bij psoriasis, maar een andere veelvoorkomende huidaandoening, constitutioneel eczeem (dauwworm) juist minder vaak.

In de media is de laatste tijd veel aandacht besteed aan een nieuwe behandeling voor psoriasis met zogenaamde knabbelvisjes, ook wel doktervis genoemd. Bij deze therapie worden de visjes, die officieel Cyprinion macrostomus macrostomus en Garra rufa obtusa heten, ingezet om schilfers van psoriasislaesies op te eten. De behandeling wordt toegepast in een kuuroord in Kangal, Turkije, in combinatie met baden in natuurlijke bronnen en blootstelling aan zonlicht.. De effectiviteit van de behandeling in het kuuroord is niet in wetenschappelijk onderzoek aangetoond. Gelet op de omstandigheden (baden, veel blootstelling aan zonlicht) is een gunstig effect van het verblijf in dit kuuroord wel aannemelijk. In hoeverre de vissen hierbij een rol spelen, is onbekend. Er is daarnaast een mogelijk een infectierisico, omdat de visjes ook wonden veroorzaken en er vele mensen gezamenlijk baden. Waarschijnlijk zullen er binnenkort in Nederland doktervissen te koop of te huur voor thuisbehandeling worden aangeboden. Met de huidige kennis van zaken kan dit - en dat geldt ook voor behandelingen met de vissen door anderen (al dan niet artsen) niet aangeraden worden.

Voor verdere gegevens zie de site van de Psoriasis Federatie Nederland (Kuuroord Kangal) en van het behandelcentrum zelf (Kuuroord Kangal (Engels)). In het kuuroord is geen medische begeleiding.

De vooruitzichten na behandeling zijn eerlijk gezegd niet erg gunstig. In verreweg de meeste gevallen zullen de psoriasisplekken na het staken van de behandeling weer terugkomen, zelfs wanneer de psoriasis na intensieve behandeling geheel verdwenen is. Gemiddeld is dat na een half jaar, maar bij iets meer dan 10% treedt de verergering al heel snel op. Nog geen 5% van de mensen blijft na behandeling gedurende 5 jaar of langer vrij van psoriasisplekken.

Het beloop van een psoriasis is niet te voorspellen. De activiteit van de huidziekte kan sterk variëren, waarbij periodes van spontane verbetering (remissies) en verergering (exacerbatie) elkaar afwisselen. Hoelang de ziekte in individuele gevallen duurt, of er een spontane genezing optreedt, hoe lang deze zal duren en of de huidafwijkingen daarna weer terug zullen komen is onvoorspelbaar. Bij niet meer dan 30-40% van de mensen zal de psoriasis spontaan verdwijnen. De periode tot genezing kan jaren tot tientallen jaren duren en de meeste mensen houden hun psoriasis - soms wat minder, soms wat erger - hun hele leven lang.
De prognose bij psoriasis guttata is over het algemeen beter dan die bij plaque psoriasis. Een aanval van psoriasis guttata zal in ongeveer 2/3 van de gevallen spontaan genezen.

Er zijn op diverse plaatsen in de wereld kuuroorden voor de behandeling van psoriasis en andere huidziekten. De bekendste daarvan is het behandelcentrum Ein Bokek aan de Dode Zee. De goede resultaten van het kuren hier berusten op een combinatie van baden in de Dode Zee en blootstelling aan zonlicht. In 4 weken tijd zal bij driekwart van de mensen een verbetering van de psoriasis van meer dan 90% gezien worden. Naderhand zal de psoriasis (zoals ook bij andere behandelingen) meestal wel weer terugkomen. Voor verdere gegevens zie de sites van de Psoriasis Federatie Nederland (Kuren aan de Dode Zee) en van het behandelcentrum zelf (Kuuroord Ein Bokek aan de Dode Zee). De effectiviteit van deze kuurbehandeling is in goed wetenschappelijk onderzoek aangetoond.

Psoriasis is zelden een gevaarlijke ziekte. Uitzonderingen daarop zijn psoriasis erytrodermie en de uitgebreide pustuleuze vormen van psoriasis (psoriasis pustulosa), waaraan men zelfs kan overlijden. Artritis psoriatica, de vorm die gepaard gaat met gewrichtsontstekingen, kan tot ernstige ziekteverschijnselen aanleiding geven. Ook de behandelingen die gegeven worden aan mensen met ernstige psoriasis zoals PUVA, ciclosporine en methotrexaat, geven soms bijwerkingen die de gezondheid schade toe kunnen brengen.

Psoriasis komt in Nederland veel voor. Geschat wordt dat 1,5-3% van de blanke bevolking van Noord-Europa psoriasis heeft. Er is een duidelijk verschil tussen de rassen; bij de meeste rassen komt psoriasis minder vaak voor dan bij blanken. Bij Chinezen bijvoorbeeld is het percentage mensen met psoriasis slechts 0,3, terwijl de ziekte bij mensen afkomstig van de Samoa eilanden en bij Zuid-Amerikaanse indianen nooit is gezien.

Daar kunnen we kort over zijn: neen. Psoriasis is absoluut niet besmettelijk.

Psoriasis kan op elke leeftijd ontstaan. Het kan al voorkomen bij pasgeborenen, maar ontstaat soms ook voor het eerst bij mensen die al meer dan 80 jaar oud zijn. Er zijn twee leeftijdscategorieën waarin psoriasis relatief vaak opkomt: van 16-21 jaar en van 57-60 jaar.
Bij mensen die psoriasis op jonge leeftijd krijgen, verloopt de ziekte vaak wat ernstiger en komt psoriasis ook vaker in de familie voor dan bij mensen, die al wat ouder zijn wanneer ze psoriasis krijgen.

PASI is de afkorting van Psoriasis Area and Severity Index. Hierbij wordt de ernst van de psoriasis bepaald aan de hand van:

• het oppervlak van de huid dat is aangedaan
• de mate van roodheid
• de ernst van de schilfering
• de dikte van de plekken en
• de mate van jeuk die de plekken veroorzaken.

De PASI wordt vooral gebruikt voor het vaststellen van de effectiviteit van (nieuwe) geneesmiddelen voor psoriasis. Buiten wetenschappelijk onderzoek om wordt de PASI zelden toegepast. Dat zal wel gedaan worden bij psoriasis die met biologische geneesmiddelen behandeld worden.

Complicaties komen bij psoriasis niet veel voor. Weliswaar kunnen bij ongeveer de helft van alle mensen met psoriasis bacteriën van het type Stafylokokken in de psoriasisplekken worden gevonden, maar infecties van de huid worden bij hen weinig gezien. De kans daarop is het grootst bij de behandeling van psoriasis met corticosteroïden afgedekt met plastic (plastic occlusie). Hierbij kunnen kleine puistjes (folliculitis) en soms steenpuisten (furunkels) ontstaan.
Ongeveer 50% van de mensen met psoriasis klaagt over jeuk. Die kan variëren van minimaal tot zeer ernstig. De jeuk is vaak erger bij uitgebreide psoriasis. Mensen die moeite hebben met het accepteren van hun psoriasis hebben vaker last van jeuk en wanneer deze ernstig is kan dat duiden op emotionele problemen, waaronder mogelijk depressiviteit.
Overmatig alcoholgebruik komt bij mannen met ernstige psoriasis vaker voor en wordt waarschijnlijk veroorzaakt door de stress die hun huidziekte geeft. Ook bij de behandeling van psoriasis kunnen diverse complicaties optreden.