Psoriasis: Lichtbehandeling UVB

UVB is voor psoriasis inderdaad een effectieve behandeling. Bij iets meer dan de helft van de behandelde mensen treedt een verbetering (gemeten met behulp van de PASI, Psoriasis Area and Severity Index, een maat voor de uitgebreidheid en de ernst van psoriasis) van meer dan 90% op. Voor het bereiken van dit resultaat of een zeer aanzienlijke verbetering zijn gemiddeld 25-30 behandelingen nodig, die driemaal per week gegeven worden. Wanneer daarna een onderhoudsdosering gegeven wordt (van bijvoorbeeld eenmaal per 5 dagen) kan het resultaat vaak behouden blijven. Toch wordt dit niet aangeraden, omdat langdurige bestraling niet goed is voor de huid.

In de eerste behandelsessie wordt kortdurend bestraald en geleidelijk aan wordt de bestralingsduur (dermatologen rekenen meer in bestralingsenergie dan in bestralingstijd) opgevoerd. Dat is noodzakelijk, omdat de huid zal verbranden wanneer te lang bestraald wordt (net als wanneer men te lang in de zon gelegen heeft). Sommige dermatologen doen eerst een proefbehandeling van een klein plekje huid om te zien hoe gevoelig men is voor de ultraviolette straling en bepaalt aan de hand daarvan de begindosis UV. Meestal wordt het belichtingsschema echter gebaseerd op welk huidtype men heeft:

Huidtype I	verbrandt altijd, wordt nooit bruin
Huidtype II	verbrandt altijd, wordt soms bruin
Huidtype III	verbrandt soms, wordt altijd bruin
Huidtype IV	verbrandt nooit, wordt altijd bruin
Huidtype V	licht gepigmenteerde huid
Huidtype VI	donker gepigmenteerde huid

Hoe lager het huidtype (vooral I en II), des te voorzichtiger moet men zijn: korte bestraling, geleidelijk ophogen. Bij de donkerder huidtypen kan de eerste bestraling al veel langer zijn en kan de bestaling sneller opgevoerd worden. Er wordt bij de behandeling naar gestreefd dat er een lichte (niet-pijnlijke) roodheid van de huid ontstaat door de bestraling. De ogen moeten afgedekt worden met een speciaal brilletje. Ook moeten bij mannen de geslachtsorganen worden bedekt, omdat daar de kans op het ontstaan van huidkanker later wat verhoogd is.

Neen, sommige mensen kunnen niet met UVB behandeld worden. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die al eerder behandeld zijn met UVB, maar daarop niet reageerden of bijwerkingen kregen. Ook mensen met een overgevoeligheid voor licht, met ziekten waardoor zij een verhoogd risico op huidkanker hebben, mensen zonder pigment (albino’s), mensen met huidkanker en zij die medicijnen gebruiken die een lichtovergevoeligheid kunnen veroorzaken, komen niet in aanmerking voor behandeling met UVB.

UVB therapie wordt meestal poliklinisch toegepast en ook veel in dagbehandelcentra. Er is inderdaad ook een mogelijkheid om de lampen (tijdelijk) thuis te krijgen. Voorwaarde voor een succesvolle thuisbehandeling is wel dat de mensen die dat willen goed gemotiveerd zijn, een goed inzicht hebben in de therapie en goed ondersteund en geïnstrueerd worden door een van de bedrijven die de lampen verhuren (Stichting Thuiszorgtechnologie Nederland, Medizorg) en door de behandelende dermatoloog. Omdat de kans op (ernstige) verbrandingen thuis groter is en de effectiviteit (door minder frequente controle en eventuele noodzakelijke aanpassing van het behandelschema) vaak minder, zullen alleen mensen die om zwaarwegende redenen niet in het behandelcentrum kunnen komen, voor deze thuisbehandeling in aanmerking komen.

UVB is de afkorting van ultraviolet B. Dit is elektromagnetische straling met een golflengte tussen de 280-320 nanometer. Tegenwoordig worden vooral lampen gebruikt die hoofdzakelijk golflengtes van ongeveer 311 nanometer uitzenden. Dit heet smalspectrum UVB. Bestraling met ultraviolet B remt twee processen die bij psoriasis belangrijk zijn: de ontstekingsreactie in de lederhuid en de verhoogde celdeling in de opperhuid.

Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen acute bijwerkingen (die optreden in de periode van behandeling) en effecten op langere termijn. Bijwerkingen die tijdens de therapie kunnen optreden zijn roodheid, verbranding, droge huid met jeuk, opvlammen van een koortslip (als men die van te voren al had) en oogontsteking. Bij langdurige behandeling kan de huid vroegtijdig verouderen en is er misschien wat meer kans op het ontstaan van huidkanker. Dat zijn overigens dezelfde effecten die optreden wanneer men de huid vaak blootstelt aan zonlicht. Hoe groot dat risico is, is op dit moment nog onvoldoende bekend.